• Русский
  • English
  • Беларуская

Іанн Прадцеча

Святы Прадцеча і Хрысціцель Гасподні Іанн, найвялікі з прарокаў, завяршае гісторыю старазапаветнай Царквы і адкрывае эпоху Новага Запавету. Святы прарок Іанн засведчыў аб прыходзе на зямлю Адзінароднага Сына Божага, які прыняў чалавечую плоць. Ён спадобіўся хрысціць Яго ў водах Іардана і сведчыў таямнічую З'яву Прасвятой Троіцы у дзень Хрышчэння Збавіцеля. Родзіч Гасподні па маці, сын святара Захара і праведнай Елісаветы, Прадцеча Госпада нарадзіўся шасцю месяцамі раней Іісуса Хрыста. Архангел Гаўрыіл быў веснікам яго нараджэння, ён адкрыў у храме бацьку, што у яго нарадзіцца сын. Немаўля, які быў выпатаны малітвамі і прадказаны звыш, быў напоўнены Усясьвятога Духа. Святы Іаан рыхтаваў сябе у дзікай пустыні да вялікага служэння строгім жыццём, пастом, малітвай і спачуваннем да лёсу народа Божага. Ва ўзросце каля 30 гадоў святы Іанн выйшаў на пропаведзь пакаяння. Ён з'явіўся на бераг Іардана, каб сваёй пропаведдзю прыгатаваць народ да прыняцця Збавіцеля свету. Па выразе царкоўных песнапенняў, святы Іанн быў «светлаю Ранішняю зоркай», якая сваім бляскам пераўзыходзіла ззянне ўсіх іншых зорак і прадказвала раніцу прасвяднага дня, ахопленага духоўным Сонцам - Хрыстом. Пасля хрышчэння бязгрэшнага Агнца Божага, святы Іанн у хуткім часе пакутніцку памёр, ён быў усечаны мячом па загадзе цара Ірада.

 

Цела святога Іанна Хрысціцеля было пахавана у Самарыйскім горадзе Севастыі. Святы евангеліст Лука, абыходзячы з пропаведдзю Хрыстовай розныя гарады і паселішчы, прыйшоў у Севастыю, дзе яму перадалі правую руку святога Іанна Прарока, якой ён хрысціў Збавіцеля. Апостал Лука прынёс яе ў родны горад Антыахію. Калі магаметане авалодалі Антыёхія, дыякан Іоў перанёс святую руку Прадцечы з Антыахіі у Халкедон, адкуль яна у самае Навячэр'е Богаяўлення Гасподня была перанесена ў Канстанцінопаль (956), дзе і яна была захавана. Рускі паломнік Дабрыня, будучы святы архіяпіскап Наўгародскі Антоній (памяць 10 ЛЮТАГА), у 1200 бачыў правую руку Прадцечы ў царскіх палатах. З дзеянняў святых вядома, што ў 1263 годзе пасля захопу Канстанцінопаля крыжакамі імператар Болдуін перадаў адну плечавую косць святога Іанна Хрысціцеля Атону дэ Цикону, які перадаў яе цыстэрионскаму абацтву ў Францыі. Правая рука захоўвалася ў Канстанцінопалі. У канцы ХIV - пачатку ХV стст. гэтую святыню бачылі ў Царградзе ў манастыры Перавлепце рускія паломнікі Стэфан Ноўгарадзец, дыякан Ігнат, дзяк Аляксандр і дыякан Зосіма. Па ўзяцці туркамі Канстанцінопаля ў 1453 годзе, яго святыні па волі заваёўніка Магамета былі сабраныя і захоўваліся ў царскай скарбніцы за пячаткай.

У дзеяннях святых прыводзяцца ясныя пасведчанні, што правая рука святога Прадцечы была аддадзена ў 1484 годзе сынам Магамета султанам Баязет Радоскім рыцарам, каб набыць сабе іх размяшчэнне, так як у іх знаходзіўся небяспечны супернік Баязета, яго брат.